6.9.2 कक्षा- षष्ठी, विषय:- संस्कृतम्, नवमः पाठ: ( क्रीडास्पर्धा) Class-6th, Subject-Sanskrit, Lesson- 9 (KridaSpardha)
6.9.2 कक्षा- षष्ठी, विषय:- संस्कृतम्,
नवमः पाठ: ( क्रीडास्पर्धा)
Class-6th, Subject-Sanskrit,
Lesson- 9 (KridaSpardha)
षष्ठकक्ष्यायाः रुचिरा भाग-1 इति पाठ्यपुस्तकस्य शिक्षणे स्वागतम् ।
अधुना वयं नवम-पाठस्य अभ्यास कार्यं कुर्मः ।
पाठस्य नाम अस्ति
क्रीडास्पर्धा
अहं डॉ. विपिन:।
1- उच्चारणं कुरुत-
अहम् (मैं) आवाम् (हम दोनों) वयम् (हम सब)
माम् (मुझे, मुझ को) आवाम् (हम दोनों को) अस्मान् (हम सब को)
मम (मेरा, -री,-रे) आवयोः (हम दोनों का) अस्माकम् (हम सब का)
त्वम् (तुम) युवाम् (तुम दोनों) यूयम् (तुम सब)
त्वाम् (तुझे, तुझ को) युवाम् (तुम दोनों को) युष्मान् (तुम सब को)
तव (तुम्हारा, -री, -रे) युवयोः (तुम दोनों का) युष्माकम् (तुम सब का)
2- निर्देशानुसारं परिवर्तनं कुरुत-
यथा- अहं क्रीडामि। - (बहुवचने) - वयं क्रीडामः।
(क) अहं नृत्यामि। - (बहुवचने) - वयं
नृत्यामः
(ख) त्वं पठसि। - (बहुवचने) - यूयम्
पठथ
(ग) युवां गच्छथः। - (एकवचने) - त्वं
गच्छसि
(घ) अस्माकं पुस्तकानि। - (एकवचने) - मम
पुस्तकम्
(ङ) तव गृहम् -
(द्विवचने) - युवयोः गृहे
3- कोष्ठकात् उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि
पूरयत-
(क) अहम् पठामि। (वयम् / अहम्)
(ख) युवाम् गच्छथः। (युवाम् / यूयम्)
(ग) एतत् मम पुस्तकम् (माम् / मम)
(घ) युष्माकम् क्रीडनकानि। (युष्मान् /
युष्माकम्)
(ङ) आवाम् छात्रे स्वः। (वयम् / आवाम्)
4- अधोलिखितानि पदानि आधृत्य सार्थकानि वाक्यानि
रचयत-
(क) यूयम् शिक्षिकां नंस्यथ।
(ख) वयम् चित्राणि रचयामः।
(ग) युवाम् कथां कथयिष्यथः।
(घ) अहम् दूरदर्शनं पश्यामि।
(ङ) त्वम् लेखं लेखिष्यसि।
(च) आवाम् पुस्तकं पठिष्यावः।
5- उचितपदैः
वाक्यनिर्माणं कुरुत-
मम तव आवयोः
युवयोः अस्माकम्
युष्माकम्
यथा- एषा मम पुस्तिका।
(क) एतत् मम पुस्तकम् ।
(ख) आवयोः बुद्धिस्थिरा ।
(ग) एषः तव देवालयः।
(घ) एषा युवयोः शिक्षिका।
(ङ) संसकृतम् अस्माकम् भाषा।
(च) एतानि युष्माकम् चित्राणि ।
6- वाक्यानि रचयत-
एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
(क) त्वं लेखं लेखिष्यसि। युवां लेखे लेखिष्यथः। यूयं लेखानि लेखिष्यथ।
(ख) अहं वस्त्रं धारिष्यामि। आवाम् वस्त्रे धारयिष्यावः। वयं वस्त्राणि
धारयिष्यामः।
(ग) अहं पुस्तकं पठिष्यामि। आवाम् पुस्तके पठिष्यावः। वयं पुस्तकानि
पठिष्यामः।
(घ) सा फलं खादिष्यसि। ते फले खादिष्यथः। ताः
फलानि खादिष्यथ।
(घ) मम गृहं सुन्दरम्। आवयोः गृहे सुन्दरे। अस्माकं गृहाणि सुन्दराणि।
(च) त्वम् गमिष्यसि। युवां गमिष्यथः। यूयं गमिष्यथ।
7- एकवचनपदस्य बहुवचनपदं, बहुवचनपदस्य
एकवचनपदं च लिखत-
यथा-
एषः एते
सः ते
ताः सा
त्वम् यूयम्
एताः एषा
तव
युष्माकम्
अस्माकम् मम
तानि तत्
(1) पठनाय ( NCERT Book in PDF) -------------------------------------------
(2) श्रवणाय (Audio)-
-------------------------------------------
(3) दृश्य-श्रव्य (Video)
6.1 पाठ-वाचनं विवरणं च
डॉ. विपिनः
पाठ-वाचनं विवरणं च
(OnlinesamskrTutorial)
अभ्यासः
(OnlinesamskrTutorial)
-------------------------------------------
(4) अभ्यास-कार्यम् -प्रश्नोत्तराणि
(Lesson Exercise )
------------------------------------------
(5) अभ्यासाय (B2B Worksheet)
************************************
संस्कृत-प्रभा
6.9.1