Skip to main content

Posts

9.7.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 7 विद्यामहिमा Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 7 VidyaMahima NCERT Book - इरावती / IRAVATI

   9.7.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ- 7 विद्यामहिमा      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson- 7 VidyaMahima            NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ अधोलिखितानां प्रश्नानाम् एकपदेन उत्तरत— ​क. विद्या किं ददाति? उत्तरम्: विनयम्    ​ख. कस्मात् पात्रतां याति? उत्तरम्: विनयात्    ​ग. राजा कुत्र पूज्यते? उत्तरम्: स्वदेशे    ​घ. विद्वान् कुत्र पूज्यते? उत्तरम्: सर्वत्र    ​ङ. कस्य कोशः अपूर्वः अस्ति? उत्तरम्: विद्यायाः (भारत्याः / सरस्वत्याः)   ​२. रिक्तस्थानानि पूरयत— ​यथा— विद्याधनम् सर्वधनप्रधानम्॥   ​क. न भ्रातृभाज्यं न च भारकारि । ख. विनयाद्याति पात्रताम् । ग. अपूर्वः कोऽपि कोशोऽयं विद्यते तव भारति। घ. व्ययतो वृद्धिमायाति क्षयमायाति सञ्चयात्। ङ. विद्वत्त्वं च नृपत्वं च नैव तुल्ये कदाचन।   ​ ३. अधोलिखितानि वाक्यानि...

9.6.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 6 न गङ्गदत्तः पुनरेति कूपम् Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 6 Na Gangdatt Punarapi Kupam NCERT Book - इरावती / IRAVATI

  9.6.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ- 6 न गङ्गदत्तः पुनरेति कूपम्      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson- 6 Na Gangdatt Punarapi Kupam            NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ वयम् अभ्यासं कुर्मः  1. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् एकपदेन उत्तरत— (एक शब्द में उत्तर) ​क. गङ्गाम् उभयतः के आसन् ? उत्तरम्: वृक्षाः  ​ख. कूपे कः निवसति स्म ? उत्तरम्: गङ्गदत्तः (मण्डूकराजः)   ​ग. गङ्गदत्तस्य दुर्व्यवहारेण के रुष्टाः अभवन् ? उत्तरम्: बान्धवाः (अथवा भेकाः)   ​घ. कूपात् बहिः आगत्य गङ्गदत्तः कस्य समीपं गतः ? उत्तरम्: सर्पस्य (कृष्णसर्पस्य)   ​ङ. सर्वान् भेकान् कः अभक्षयत् ? उत्तरम्: सर्पः   ​ २. रिक्तस्थानानि पूरयत— (अ) पट्टिकातः अव्ययपदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत—   ​मंजूषा (पट्टिका): विना, बहिः, प्रतिदिनम्, पुनः, क्व, ततः    ​क. परि...

9.5.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 5 दानवीर: कर्ण: Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 5 DanVeerH KarnH NCERT Book - इरावती / IRAVATI

  9.5.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ- 5 दानवीर: कर्ण:      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson- 5 DanVeerH KarnH             NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ वयम् अभ्यासं कुर्मः  1. एकपदेन उत्तरत-  क. ब्राह्मणवेषधारी कः प्रविशति? उ० शक्रः। ख. शक्रः कं भिक्षां याचते?  कर्णम्। ग. कर्णः प्रथमं किं दातुम् इच्छति?  सालङ्कारं गोसहस्रम्।  घ. कालपर्ययात् का क्षयं गच्छति?  शिक्षा। ङ. कः कर्णं वारयति?  शल्यः। २. उचित पर्यायं मेलयत-      क                ख १. वृक्षाः              ख. पादपाः २. शक्रः              ङ. इन्द्रः ३. स्वर्णम्            ग. कनकम् ४. वाजिनः          क. अश्वाः ५. अङ्...

9.4.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 4 नीतिवचनानि Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 4 NeetiVachnaani NCERT Book - इरावती / IRAVATI

  9.4.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ- 4 नीतिवचनानि      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson- 4 NeetiVachnaani             NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ वयम् अभ्यासं कुर्मः  1. एकपदेन उत्तरत (एक पद में उत्तर दीजिए) ​क. यौवनं धनसंपत्तिः प्रभुत्वम् अविवेकिता च किमर्थं भवन्ति? ​उत्तरम्: अनर्थाय (अथवा 'प्रत्येकम् अनर्थाय') ​ख. सात्त्विकं दानं कस्मै दीयते? ​उत्तरम्: अनुपकारिणे ​ग. ग्रामस्यार्थे किं त्यजेत्? ​उत्तरम्: कुलम् ​घ. मित्रद्रोही कुत्र गच्छति? ​उत्तरम्: नरकम् ​ङ. सम्पत्तौ विपत्तौ च केषाम् एकरूपता भवति? ​उत्तरम्: महताम् ​२. पट्टिकातः चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत (मंजूषा से चुनकर रिक्त स्थान भरिए) ​{ पट्टिका: अविवेकिता, अनुपकारिणे, आत्मार्थे, अस्तमये, नरके}   ​क. यौवनं धनसंपत्तिः प्रभुत्वम् अविवेकिता । ​ख. दातव्यमिति यद्दानं दीयते अनुपकारिणे । ​ग. ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्...

9.3.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 3 नद्यः Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 3 Nadya NCERT Book - इरावती / IRAVATI

   9.3.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ- 3   नद्यः       Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson- 3  Nadya             NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ वयम् अभ्यासं कुर्मः (अभ्यास के उत्तर)  ​ १. अधोलिखितानां वाक्यानां पुरतः "सत्यम्/असत्यम्" वा लिखत— क. गोदावरी नदी पश्चिमसमुद्रं प्रति वहति।    असत्यम् (गोदावरी नदी पूर्वसमुद्रं/बंगाल की खाड़ी प्रति वहति) ख. नद्यः कृषिकार्यस्य जलं प्रयच्छन्ति।   सत्यम् ग. बन्धं निर्माय जलात् विद्युत् उत्पाद्यते।   सत्यम् घ. सरस्वती नदी अद्यापि स्वपूर्णप्रवाहेण प्रवहन्ती दृश्यते।   असत्यम् ङ. भारतवासिनः प्राचीनकालादेव नदीनां सम्मानं कुर्वन्ति।   सत्यम्  ​ २. अधोलिखितानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत— ​ क. भारतस्य मध्यप्रान्ते के नद्यौ प्रसिद्धे स्त:? उत्तरम्: भारत...

9.2.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 2 मातामह्याः उपनेत्रम् Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 2 MaatamahayaaH Upnetram NCERT Book - इरावती / IRAVATI

  9.2.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ- 2 मातामह्याः उपनेत्रम्       Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson- 2 MaatamahayaaH Upnetram             NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ वयम् अभ्यासं कुर्मः (अभ्यास के उत्तर)  ​1. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत— ​ क. कस्य अधः मुनमुनः उपविष्टः आसीत्? ​ उत्तरम्: पर्यङ्कस्य (पलंग के नीचे) ​ ख. प्रायशः कः समयः आसीत्? ​ उत्तरम्: प्रातःकालः / प्रातः (सुबह का समय) ​ ग. उपनेत्रं कस्य पादयोः मध्ये आसीत्? ​ उत्तरम्: मुनमुनस्य (मुनमुन के पैरों के बीच) ​ घ. मातामही प्रतिदिनं कदा वार्तापत्रं पठति? ​ उत्तरम्: प्रातः (सुबह) ​ ङ. उपनेत्रं धृत्वा कः शोभनः दृश्यते स्म? ​ उत्तरम्: मुनमुनः (मुनमुन - बिल्ली का बच्चा) ​2. अधोलिखितानि वाक्यानि पठित्वा 'आम्' 'न' वा लिखत— ​ क. उपनेत्रं विना मातामही कष्टम् अ...

9.1.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 अहं नमामि Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson-1 Aham Namami NCERT Book - इरावती / IRAVATI

  9.1.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 अहं नमामि      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson-1 Aham  Namami            NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ वयम् अभ्यासं कुर्मः (अभ्यास के उत्तर) ​१. कवितायाः निम्नलिखितसु पङ्क्तिषु रिक्तस्थानानि पूरयत — ​ (कविता की पंक्तियों में खाली स्थान भरिए) ​ यथा — हरामि मातृभू-व्यथाम्।  ​ क. गुरुं नमामि सादरम्। ​ ख. हितं करोमि सर्वदा । ​ ग. चलामि नीति-सत्पथे। ​ घ. दधामि साधुता व्रतम्। ​ ङ. सृजामि कीर्तिसत्कथाम्।  ​२. एकशब्देन उत्तरं लिखत — ​ (एक शब्द में उत्तर लिखिए) यथा—प्रश्नः: अहं कां नमामि ? ​ उत्तरम्: मातरम्  ​ क. किं करोमि सर्वदा? ​ उत्तरम्: हितम् / शुभम् ​ ख. अहं प्रभुं कथं जपामि? ​ उत्तरम्: सादरम् ​ ग. अहं कां हरामि? ​ उत्तरम्: मातृभू-व्यथाम् ​ घ. अहं किं दधामि? ​ उत्तरम्: साधुताव्रतम् ​...