9.6.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 6 न गङ्गदत्तः पुनरेति कूपम् Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 6 Na Gangdatt Punarapi Kupam NCERT Book - इरावती / IRAVATI
9.6.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम्
पाठ- 6 न गङ्गदत्तः पुनरेति कूपम्
Class- 9th, Subject - Sanskrit,
Lesson- 6 Na Gangdatt Punarapi Kupam
NCERT Book - इरावती / IRAVATI
************************************
वयम् अभ्यासं कुर्मः
1. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् एकपदेन उत्तरत— (एक शब्द में उत्तर)
क. गङ्गाम् उभयतः के आसन् ?
उत्तरम्: वृक्षाः
ख. कूपे कः निवसति स्म ?
उत्तरम्: गङ्गदत्तः (मण्डूकराजः)
ग. गङ्गदत्तस्य दुर्व्यवहारेण के रुष्टाः अभवन् ?
उत्तरम्: बान्धवाः (अथवा भेकाः)
घ. कूपात् बहिः आगत्य गङ्गदत्तः कस्य समीपं गतः ?
उत्तरम्: सर्पस्य (कृष्णसर्पस्य)
ङ. सर्वान् भेकान् कः अभक्षयत् ?
उत्तरम्: सर्पः
२. रिक्तस्थानानि पूरयत—
(अ) पट्टिकातः अव्ययपदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत—
मंजूषा (पट्टिका): विना, बहिः, प्रतिदिनम्, पुनः, क्व, ततः
क. परिश्रमं विना न सुखम्।
ख. सर्पः ततः पलायितः।
ग. छात्रः प्रतिदिनम् विद्यालयं गच्छति।
घ. क्व ते निवासः?
ङ. वर्षाकाले बहिः मा गच्छ।
च. गङ्गदत्तः कूपम् न पुनः एति।
(ब) कोष्ठकात् उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत—
क. मार्गम् उभयतः वृक्षाः भवन्ति। (नियम: 'उभयतः' के योग में द्वितीया विभक्ति आती है)
ख. वर्षाकाले गृहात् बहिः गन्तुं न शक्यम्। (नियम: 'बहिः' के योग में पञ्चमी विभक्ति आती है)
ग. दुष्टेन सह गमनं न युक्तम्। (नियम: 'सह' के योग में तृतीया विभक्ति आती है)
3. अधोलिखितानां परस्परं मेलनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु— (समानार्थक शब्द मेलन)
यथा— सर्पः — विषधरः
क. मण्डूकः — भेकः
ख. सखा — मित्रम्
ग. तडागः — जलाशयः
घ. अपमानः — पराभवः
ङ. रुष्टः — क्रुद्धः