Skip to main content

9.3.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 3 नद्यः Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 3 Nadya NCERT Book - इरावती / IRAVATI

Image
By

  9.3.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम्

पाठ- 3  नद्यः 

     Class- 9th,  Subject - Sanskrit,  

Lesson- 3  Nadya 

           NCERT Book -  इरावती / IRAVATI            

       ************************************

वयम् अभ्यासं कुर्मः (अभ्यास के उत्तर) 


​१. अधोलिखितानां वाक्यानां पुरतः "सत्यम्/असत्यम्" वा लिखत—

क. गोदावरी नदी पश्चिमसमुद्रं प्रति वहति। 

 असत्यम् (गोदावरी नदी पूर्वसमुद्रं/बंगाल की खाड़ी प्रति वहति)

ख. नद्यः कृषिकार्यस्य जलं प्रयच्छन्ति।  सत्यम्

ग. बन्धं निर्माय जलात् विद्युत् उत्पाद्यते।  सत्यम्

घ. सरस्वती नदी अद्यापि स्वपूर्णप्रवाहेण प्रवहन्ती दृश्यते।  असत्यम्

ङ. भारतवासिनः प्राचीनकालादेव नदीनां सम्मानं कुर्वन्ति।  सत्यम् 

​२. अधोलिखितानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत—

​क. भारतस्य मध्यप्रान्ते के नद्यौ प्रसिद्धे स्त:?

उत्तरम्: भारतस्य मध्यप्रान्ते नर्मदा-तापी नद्यौ प्रसिद्धे स्त:।

​ख. काः नद्यः पूर्वसमुद्रं प्रति प्रवहन्ति?

उत्तरम्: गङ्गा, ब्रह्मपुत्रा, गोदावरी, कृष्णा, कावेरी च नद्यः पूर्वसमुद्रं प्रति प्रवहन्ति। 

​ग. हिमालय-शिखरेभ्यः काः नद्यः प्रभवन्ति? 

उत्तरम्: हिमालय-शिखरेभ्यः गङ्गा, यमुना, सिन्धुः, ब्रह्मपुत्रा इत्यादयः नद्यः प्रभवन्ति।

​घ. पञ्चनदप्रान्ते काः काः नद्यः प्रवहन्ति? 

उत्तरम्: पञ्चनदप्रान्ते झेलम (वितस्ता), चिनाब (असिक्नी), रावी (परुष्णी), ब्यास (विपाशा), सतलुज (शतद्रुः) च नद्यः प्रवहन्ति।

ङ. केन कृषिक्षेत्राणि प्लावितानि भवन्ति? 

उत्तरम्: नदीनां जलेन कृषिक्षेत्राणि प्लावितानि भवन्ति।

​३. द्वयोः स्तम्भयोः मेलनं कुरुत—


स्तम्भ: 'क'              स्तम्भ: 'ख'
क. कृषि:               ३. सेचनम्
ख. बन्धः।             २. जलसञ्चयः
ग. जलाशयः।        ४. मत्स्यानां निवासः
घ. नदी।               १.  विद्युदुत्पादनम्
ङ. जलविद्युत्।      ५. जलमूला विद्युत् (हाइड्रो-इलेक्ट्रिक पावर)







Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

संस्कृत-वाक्य-रचना (Sanskrit Vakya Rachna)

By
संस्कृत-वाक्य-रचना (Sanskrit Vakya Rachna)  This Table/ Chart can be useful to teach Students, How to make/Translate Sentences in Sanskrit..  (click to Zoom)                       1.   प्रथम पुरुष   1.1 पुल्लिंग-   बालक जा रहा है।   (वर्तमान-काल) बालकः गच्छति।  बालक पढ़ता है। बालक: पठति।  दो बालक पढ़ते हैं। (द्विवचन)  बालकौ  पठत:।  सभी बालक पढ़ते हैं। (बहुवचन)  बालका: पठन्ति।  बालक पढ़ेगा। (भविष्य-काल) बालक: पठिष्यति।  ("लट् लकार" में " ष्य " जोड़ने पर "लृट् लकार" का रूप बनता है यथा- पठति+ ष्य=  पठिष्यति) बालक गया। (भूत-काल) बालकः गच्छति स्म।   स्म " का प्रयोग किया  बालकः अगच्छत्।   लंङ् लकार (भूतकाल के लिए "लंङ् लकार" के स्थान पर  " लट्  लकार" में " स्म " का प्रयोग किया जा सकता है।)  बालक ने पढ़ा। बालकः पठति स्म।  (भूतकाल के लिए "लंङ् लकार" के स्थान पर  " लट् लकार" में " स्म " का प्रयोग किया जा सकता है।...
7 comments
Read more

छात्र-प्रतिज्ञा (संस्कृत) Student's Pledge (Sanskrit)

By
छात्र-प्रतिज्ञा (संस्कृत)  Student's Pledge (Sanskrit) भारतं अस्माकं देशः।  वयं सर्वे भारतीया:  परस्परं भ्रातरो भगिन्यश्च ।  अस्माकं देशः प्राणेभ्योsपि प्रियतर: ।  अस्य समृद्धौ विविध-संस्कृतौ च वयं गौरवम् अनुभवाम:।  वयं अस्य सुयोग्याः अधिकारिणो भवितुं सदा प्रयत्नं करिष्याम:।   वयं स्वमातापित्रो: शिक्षकाणां गुरुजनानां च सदैव सम्मानं करिष्याम:।  सर्वैः च सह शिष्टतया व्यवहारं करिष्याम:।  वयं स्वदेशं देशवासिनश्च प्रति विश्वासभाज: भवेम।  (वयं स्वदेशं  देशवासिनश्च प्रति कृतज्ञतया वर्तितुं प्रतिज्ञां कुर्म:।)  तेषां कल्याणे समृद्धौ च अस्माकं  सुखं निहितम् अस्ति। जयतु भारतम्। ------------------------------------------------------------  "भारत हमारा देश है!  हम सब भारतवासी भाई- बहन है!  हमें अपना देश प्राण से भी प्यारा है!  इसकी समृद्धि और विविध संस्कृति पर हमें गर्व है!  हम इसके सुयोग्य अधिकारी बनने का प्रयत्न सदा करते रहेंगे!  हम अपने माता पिता, शिक्षकों और गुरुजनों का सदा आदर करेंगे और  ...
5 comments
Read more

पिपासितः काकः (Thirsty Crow) Sanskrit Story

By
    पिपासितः  काकः (Thirsty Crow)  Sanskrit Story           एकदा एकः काकः  पिपासितः  आसीत्।  सः जलं पातुम्  इतस्ततः  अभ्रमत्। परं  कुत्रापि  जलं न प्राप्नोत्।  अन्ते सः एकं घटम् अपश्यत्।  घटे  स्वल्पम्  जलम् आसीत्।  अतः सः जलम्  पातुम्  असमर्थः अभवत्।  सः एकम्  उपायम्  अचिन्तयत्।  सः  पाषाणस्य  खण्डानि घटे अक्षिपत्। एवं क्रमेण घटस्य जलम्  उपरि  आगच्छत्।  काकः जलं पीत्वा  संतुष्टः  अभवत्।  परिश्रमेण एव  कार्याणि  सिध्यन्ति न तु मनोरथैः। 
Post a Comment
Read more