Skip to main content

वन्दे मातरम्! राष्ट्र गीत Vande Maataram Rashtra Geet

 वन्दे मातरम्! राष्ट्र गीत

Vande Maataram Rashtra Geet

1. सुजलाम् सुफलाम् मलयज-शीतलाम्,

शस्य-श्यामलाम् मातरम्!

वन्दे मातरम्!


2. शुभ्र-ज्योत्स्नाम् पुलकित-यामिनीम्,

फुल्ल-कुसुमित द्रुमदल-शोभिनीम्,

सुहासिनीम् सुमधुर भाषिणीम्,

सुखदाम् वरदाम् मातरम्!

वन्दे मातरम्!


3. कोटि-कोटि कण्ठ कलकल निनाद कराले,

कोटि-कोटि भुजैर्धृत खरकरवाले,

के बोले मा तुमि अबले!

बहुबलधारिणीम् नमामि तारिणीम्,

रिपुदल-वारिणीम् मातरम्!

वन्दे मातरम्!


4. तुमि विद्या, तुमि धर्म,

तुमि हृदि, तुमि मर्म,

त्वम् हि प्राणः शरीरे!

बाहुते तुमि मा शक्ति,

हृदये तुमि मा भक्ति,

तोमारई प्रतिमा गड़ि मन्दिरे-मन्दिरे।

वन्दे मातरम्!


5. त्वम् हि दुर्गा दशप्रहरण-धारिणी,

कमला कमल-दल-विहारिणी,

वाणी विद्या-दायिनी,

नमामि त्वाम् नमामि कमलाम्,

अमलाम् अतुलाम्,

सुजलाम् सुफलाम् मातरम्!

वन्दे मातरम्!

श्यामलाम् सरलाम् सुस्मिताम् भूषिताम्,

धरणीम् भरणीम् मातरम्!

वन्दे मातरम्!


--------------


इस राष्ट्रगीत का हिंदी भावार्थ 


**वन्दे मातरम्!**

माँ, मैं आपकी वंदना करता हूँ।


1.**सुजलाम् सुफलाम् मलयज-शीतलाम्, शस्य-श्यामलाम् मातरम्!**

अच्छे जल वाली, मीठे फलों वाली, चंदन की खुशबू वाली शीतल हवाओं वाली और हरी-भरी फसलों से सुशोभित हे माँ! मैं आपको प्रणाम करता हूँ।


2. **शुभ्र-ज्योत्स्नाम् पुलकित-यामिनीम्, फुल्ल-कुसुमित द्रुमदल-शोभिनीम्...**

चाँदनी की सफेद रोशनी से नहाई हुई रातों वाली, खिले हुए फूलों और घने वृक्षों से सजी हुई, सुख देने वाली और मधुर बोलने वाली माँ, आप वरदान देने वाली हैं।


3. **कोटि-कोटि कण्ठ कलकल निनाद कराले...**

करोड़ों कंठों की बुलंद आवाज़ और करोड़ों हाथों में चमकती तलवारों के होते हुए, हे माँ! आपको 'अबल' (कमजोर) कौन कह सकता है? आप अपार शक्ति वाली और शत्रुओं का नाश करने वाली हैं।


4. **तुमि विद्या, तुमि धर्म, तुमि हृदि, तुमि मर्म...**

आप ही हमारी विद्या हैं, आप ही धर्म हैं, आप ही हमारे हृदय और प्राण हैं। हमारे शरीर में बसने वाले प्राण आप ही हैं। हमारी भुजाओं में शक्ति और हृदय में भक्ति बनकर आप ही रहती हैं। हर मंदिर में आपकी ही प्रतिमा है।


5. **त्वम् हि दुर्गा दशप्रहरण-धारिणी, कमला कमल-दल-विहारिणी...**

आप ही दस शस्त्रों को धारण करने वाली माँ दुर्गा हैं और आप ही कमल के आसन पर विराजमान माँ लक्ष्मी (कमला) हैं। आप ही विद्या देने वाली माँ सरस्वती हैं। मैं आपकी वंदना करता हूँ।


**श्यामलाम् सरलाम् सुस्मिताम् भूषिताम्, धरणीम् भरणीम् मातरम्!**

सांवली, सरल, सुंदर मुस्कान वाली और आभूषणों से सजी हुई, पूरी धरती का पालन-पोषण करने वाली हे माँ! मैं आपकी वंदना करता हूँ।

Comments

Popular posts from this blog

संस्कृत-वाक्य-रचना (Sanskrit Vakya Rachna)

संस्कृत-वाक्य-रचना (Sanskrit Vakya Rachna)  This Table/ Chart can be useful to teach Students, How to make/Translate Sentences in Sanskrit..  (click to Zoom)                       1.   प्रथम पुरुष   1.1 पुल्लिंग-   बालक जा रहा है।   (वर्तमान-काल) बालकः गच्छति।  बालक पढ़ता है। बालक: पठति।  दो बालक पढ़ते हैं। (द्विवचन)  बालकौ  पठत:।  सभी बालक पढ़ते हैं। (बहुवचन)  बालका: पठन्ति।  बालक पढ़ेगा। (भविष्य-काल) बालक: पठिष्यति।  ("लट् लकार" में " ष्य " जोड़ने पर "लृट् लकार" का रूप बनता है यथा- पठति+ ष्य=  पठिष्यति) बालक गया। (भूत-काल) बालकः गच्छति स्म।   स्म " का प्रयोग किया  बालकः अगच्छत्।   लंङ् लकार (भूतकाल के लिए "लंङ् लकार" के स्थान पर  " लट्  लकार" में " स्म " का प्रयोग किया जा सकता है।)  बालक ने पढ़ा। बालकः पठति स्म।  (भूतकाल के लिए "लंङ् लकार" के स्थान पर  " लट् लकार" में " स्म " का प्रयोग किया जा सकता है।...

छात्र-प्रतिज्ञा (संस्कृत) Student's Pledge (Sanskrit)

छात्र-प्रतिज्ञा (संस्कृत)  Student's Pledge (Sanskrit) भारतं अस्माकं देशः।  वयं सर्वे भारतीया:  परस्परं भ्रातरो भगिन्यश्च ।  अस्माकं देशः प्राणेभ्योsपि प्रियतर: ।  अस्य समृद्धौ विविध-संस्कृतौ च वयं गौरवम् अनुभवाम:।  वयं अस्य सुयोग्याः अधिकारिणो भवितुं सदा प्रयत्नं करिष्याम:।   वयं स्वमातापित्रो: शिक्षकाणां गुरुजनानां च सदैव सम्मानं करिष्याम:।  सर्वैः च सह शिष्टतया व्यवहारं करिष्याम:।  वयं स्वदेशं देशवासिनश्च प्रति विश्वासभाज: भवेम।  (वयं स्वदेशं  देशवासिनश्च प्रति कृतज्ञतया वर्तितुं प्रतिज्ञां कुर्म:।)  तेषां कल्याणे समृद्धौ च अस्माकं  सुखं निहितम् अस्ति। जयतु भारतम्। ------------------------------------------------------------  "भारत हमारा देश है!  हम सब भारतवासी भाई- बहन है!  हमें अपना देश प्राण से भी प्यारा है!  इसकी समृद्धि और विविध संस्कृति पर हमें गर्व है!  हम इसके सुयोग्य अधिकारी बनने का प्रयत्न सदा करते रहेंगे!  हम अपने माता पिता, शिक्षकों और गुरुजनों का सदा आदर करेंगे और  ...

पिपासितः काकः (Thirsty Crow) Sanskrit Story

    पिपासितः  काकः (Thirsty Crow)  Sanskrit Story           एकदा एकः काकः  पिपासितः  आसीत्।  सः जलं पातुम्  इतस्ततः  अभ्रमत्। परं  कुत्रापि  जलं न प्राप्नोत्।  अन्ते सः एकं घटम् अपश्यत्।  घटे  स्वल्पम्  जलम् आसीत्।  अतः सः जलम्  पातुम्  असमर्थः अभवत्।  सः एकम्  उपायम्  अचिन्तयत्।  सः  पाषाणस्य  खण्डानि घटे अक्षिपत्। एवं क्रमेण घटस्य जलम्  उपरि  आगच्छत्।  काकः जलं पीत्वा  संतुष्टः  अभवत्।  परिश्रमेण एव  कार्याणि  सिध्यन्ति न तु मनोरथैः।