9.1.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 अहं नमामि Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson-1 Aham Namami NCERT Book - इरावती / IRAVATI
9.1.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम्
पाठ - 1 अहं नमामि
Class- 9th, Subject - Sanskrit,
Lesson-1 Aham Namami
NCERT Book - इरावती / IRAVATI
************************************
वयम् अभ्यासं कुर्मः (अभ्यास के उत्तर)
१. कवितायाः निम्नलिखितसु पङ्क्तिषु रिक्तस्थानानि पूरयत —
(कविता की पंक्तियों में खाली स्थान भरिए)
यथा — हरामि मातृभू-व्यथाम्।
- क. गुरुं नमामि सादरम्।
- ख. हितं करोमि सर्वदा।
- ग. चलामि नीति-सत्पथे।
- घ. दधामि साधुता व्रतम्।
- ङ. सृजामि कीर्तिसत्कथाम्।
२. एकशब्देन उत्तरं लिखत —
(एक शब्द में उत्तर लिखिए)
यथा—प्रश्नः: अहं कां नमामि ?
उत्तरम्: मातरम्
- क. किं करोमि सर्वदा?
- उत्तरम्: हितम् / शुभम्
- ख. अहं प्रभुं कथं जपामि?
- उत्तरम्: सादरम्
- ग. अहं कां हरामि?
- उत्तरम्: मातृभू-व्यथाम्
- घ. अहं किं दधामि?
- उत्तरम्: साधुताव्रतम्
- ङ. अहं कां सृजामि?
- उत्तरम्: कीर्तिसत्कथाम्
३. प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत —
(प्रश्नों के उत्तर पूरे वाक्य में लिखिए)
यथा— प्रश्नः: त्वं किं दधासि ?
उत्तरम्: अहं साधुताव्रतम् दधामि।
- क. त्वं नित्यं कां नमसि?
- उत्तरम्: अहं नित्यं मातरं गुरुं च नमामि।
- ख. त्वं स्वयं किं किं करोषि?
- उत्तरम्: अहं स्वयं सर्वदा पठामि, प्रियं वदामि, हितं शुभं च करोमि।
- ग. त्वं कस्याः व्यथां हरसि?
- उत्तरम्: अहं मातृभू-व्यथां हरामि।
- घ. त्वं किं धरसि?
- उत्तरम्: अहं साधुताव्रतम् दधामि (धरसि की जगह उत्तर में दधामि/धारयामि होगा)।
- ङ. त्वं कां सृजसि?
- उत्तरम्: अहं कीर्तिसत्कथाम् सृजामि।
क्रियाकलापः (Activity)
१. रिक्तस्थानानि पूरयित्वा वाक्यानि रचयत —
(खाली स्थान भरकर वाक्य बनाइए - यहाँ आप अपनी पसंद के शब्द रख सकते हैं, नीचे उदाहरण दिए गए हैं)
यथा— अहं चित्रं सृजामि।
- क. वयं पाठं पठामः। (हम सब पाठ पढ़ते हैं।)
- ख. अहं सत्यं वदामि। (मैं सच बोलता हूँ।)
- ग. अहं विद्यालयं गच्छामि। (मैं विद्यालय जाता हूँ।)
- घ. वयं मार्गे चलामः। (हम सब रास्ते पर चलते हैं।)
- ङ. त्वं किं करोषि? (तुम क्या करते हो?)
२. एतैः क्रियापदैः वाक्यानि रचयत।
(इन क्रियापदों से वाक्य बनाइए)
- नमामि: अहं मातरं नमामि।
- चलामि: अहं नीति-सत्पथे चलामि।
- पठामि: अहं स्वयं सर्वदा पठामि।
- सृजामि: अहं कीर्तिसत्कथाम् सृजामि।
- जपामि: अहं सादरं प्रभुं जपामि।
- करोमि: अहं सर्वदा शुभं करोमि।