9.2.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ- 2 मातामह्याः उपनेत्रम् Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson- 2 MaatamahayaaH Upnetram NCERT Book - इरावती / IRAVATI

 9.2.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम्

पाठ- 2 मातामह्याः उपनेत्रम् 

     Class- 9th,  Subject - Sanskrit,  

Lesson- 2 MaatamahayaaH Upnetram 

           NCERT Book -  इरावती / IRAVATI            

       ************************************

वयम् अभ्यासं कुर्मः (अभ्यास के उत्तर) 

​1. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत—

• ​क. कस्य अधः मुनमुनः उपविष्टः आसीत्?
  • ​उत्तरम्: पर्यङ्कस्य (पलंग के नीचे)
• ​ख. प्रायशः कः समयः आसीत्?
  • ​उत्तरम्: प्रातःकालः / प्रातः (सुबह का समय)
• ​ग. उपनेत्रं कस्य पादयोः मध्ये आसीत्?
  • ​उत्तरम्: मुनमुनस्य (मुनमुन के पैरों के बीच)
• ​घ. मातामही प्रतिदिनं कदा वार्तापत्रं पठति?
  • ​उत्तरम्: प्रातः (सुबह)
• ​ङ. उपनेत्रं धृत्वा कः शोभनः दृश्यते स्म?
  • ​उत्तरम्: मुनमुनः (मुनमुन - बिल्ली का बच्चा)

​2. अधोलिखितानि वाक्यानि पठित्वा 'आम्' 'न' वा लिखत—

• ​क. उपनेत्रं विना मातामही कष्टम् अनुभवति स्म। — आम्
• ​ख. रमा कपाटिकायाम् उपनेत्रं अन्विष्टवती। — आम्
• ​ग. पर्यङ्कस्य अधः मुनमुनः उपविष्टः आसीत्। — आम्
• ​घ. मुनमुनस्य पादयोः मध्ये उपनेत्रम् आसीत्। — आम्
• ​ङ. रमा उपनेत्रं स्नानागारे अन्विष्टवती। — न (वह पाकशाला, कपाटिका आदि में ढूँढती है)
• ​च. मातामही प्रतिदिनं प्रातः वार्तापत्रं न पठति। — न

​3. मञ्जूषातः उचितं शब्दं चित्वा विलोमशब्दान् लिखत—

​(मञ्जूषा: दुःखिता, दूरम्, बहिः, उपरि, सत्वरम्) 

शब्दः.       विलोमशब्दः

अधः.        उपरि 

अन्तः.       बहिः

समीपम्     दूरम्

मन्दम्     सत्वरम्

प्रसन्ना   दुःखिता

------------------------------------------------ 

क्रियाकलाप:

 2. मम गृहस्य वस्तु-स्थान-सूचीं पूरयत—

(यह छात्रों के घर की स्थिति के अनुसार सामान्य संभावित उत्तर है) 

वस्तु	नियतस्थानम्
पुस्तकम्	उत्पीडिकायाम् (मेज पर) / कपाटिकायाम्
वस्त्रम्	कपाटिकायाम् (अलमारी में)
स्यूतः	पीठिकायाम् / आसन्दे (कुर्सी पर)
पादत्राणम्	पादत्राण-मञ्जूषायाम् (जूते स्टैंड में)
घटिका	भित्तौ (दीवार पर)