Skip to main content

Posts

9.1.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 अहं नमामि Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson-1 Aham Namami NCERT Book - इरावती / IRAVATI

  9.1.2 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 अहं नमामि      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson-1 Aham  Namami            NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ वयम् अभ्यासं कुर्मः (अभ्यास के उत्तर) ​१. कवितायाः निम्नलिखितसु पङ्क्तिषु रिक्तस्थानानि पूरयत — ​ (कविता की पंक्तियों में खाली स्थान भरिए) ​ यथा — हरामि मातृभू-व्यथाम्।  ​ क. गुरुं नमामि सादरम्। ​ ख. हितं करोमि सर्वदा । ​ ग. चलामि नीति-सत्पथे। ​ घ. दधामि साधुता व्रतम्। ​ ङ. सृजामि कीर्तिसत्कथाम्।  ​२. एकशब्देन उत्तरं लिखत — ​ (एक शब्द में उत्तर लिखिए) यथा—प्रश्नः: अहं कां नमामि ? ​ उत्तरम्: मातरम्  ​ क. किं करोमि सर्वदा? ​ उत्तरम्: हितम् / शुभम् ​ ख. अहं प्रभुं कथं जपामि? ​ उत्तरम्: सादरम् ​ ग. अहं कां हरामि? ​ उत्तरम्: मातृभू-व्यथाम् ​ घ. अहं किं दधामि? ​ उत्तरम्: साधुताव्रतम् ​...

9.1.1 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 अहं नमामि Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson-1 Aham Namami NCERT Book - इरावती / IRAVATI

   9.1.1 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 अहं नमामि      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson-1 Aham  Namami            NCERT Book -  इरावती / IRAVATI                     ************************************ श्लोक, शब्दार्थ एवं हिंदी अर्थ श्लोक 1 - 2 अहं नमामि मातरं गुरुं नमामि सादरम् ॥१॥ स्वयं पठामि सर्वदा प्रियं वदामि सर्वदा ॥२॥ शब्दार्थ: अहं = मैं नमामि = प्रणाम करता/करती हूँ मातरम् = माता को गुरुम् = गुरु को सादरम् = आदर के साथ (सहित) स्वयं = खुद/अपने आप पठामि = पढ़ता/पढ़ती हूँ सर्वदा = हमेशा/सदा प्रियम् = मीठा/प्यारा वदामि = बोलता/बोलती हूँ अर्थ: मैं अपनी माता को प्रणाम करता हूँ और आदर के साथ अपने गुरु को प्रणाम करता हूँ। मैं हमेशा स्वयं (मन लगाकर) पढ़ाई करता हूँ और हमेशा मधुर (प्रिय) बोलता हूँ। श्लोक 3 - 4 हितं करोमि सर्वदा शुभं करोमि सर्वदा ॥३॥ हरिं नमामि सादरं गुरुं नमामि सादरम् ॥४॥ शब्दार्थ: हितम् = भलाई/कल्याण करोमि = करता/करती हूँ...

9.1.2 कक्षा- नवमी, विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 सत्यं शिवं सुन्दरं संस्कृतम् Class- 9th, Subject - Sanskrit, Lesson-1 Satyam Shivam Sundaram Sanskritam NCERT Book - शारदा / Sharda

  9.1.1 कक्षा- नवमी,  विषय:- संस्कृतम् पाठ - 1 सत्यं शिवं सुन्दरं संस्कृतम्      Class- 9th,  Subject - Sanskrit,   Lesson-1 Satyam Shivam Sundaram Sanskritam             NCERT Book -  शारदा / Sharda                      ************************************ प्रथमः पाठः   सत्यं शिवं सुन्दरं संस्कृतम् (संस्कृत सत्य, कल्याणकारी, सुन्दर है) पाठ का सार संस्कृत भारत देश की सम्पदा है। इसमें भारतीय लोगों का ज्ञानवैभव संचित है। संस्कृत के अध्ययन से मनुष्य सुसंस्कृत होता है। भारतीय भाषाओं के सुचारू रूप से अध्ययन के लिए संस्कृत नितांत अपेक्षित है। संस्कृत के अध्ययन से क्या-क्या सिद्ध होता है - इस विषय को लेकर सुन्दर गीत कवि ने प्रस्तुत किया है। मूलपाठः, शब्दार्थाः, सरलार्थाः, अन्वयाः, भावार्थाः, अभ्यासकार्यं च 1. भारती-यैकता-साधकं संस्कृतम्    भारतीयत्व-सम्पादकं संस्कृतम्    ज्ञान-पुञ्ज-प्रभा-दर्शकं संस्कृतम्    सर्वदा-न...

6 PT1 Syllabus Sanskrit नियतकालिक परीक्षा-1 (Periodic Test-1) विषय/ Subject- संस्कृतम् पाठ्यक्रम तथा प्रतिदर्श प्रश्नपत्र Syllabus and Blueprint कक्षा- 6

  6 PT1 Syllabus Sanskrit  नियतकालिक परीक्षा-1 (Periodic Test-1) विषय/  Subject- संस्कृतम्  पाठ्यक्रम तथा प्रतिदर्श प्रश्नपत्र Syllabus and Blueprint  कक्षा- 6 समय: 1.30 घंटे                               कुल अङ्का: 40  {*पाठाः 1-2 पर्यन्तम् (शब्दार्थाः अभ्यास: च)।*}  1. अपठित अवबोधन                     (05 अङ्का:)                                                रचनात्मक-कार्यम् 05   2.  चित्रं दृष्ट्वा शब्दानि लिखत             (05 अङ्का:)                            व्याकरणम् 12  3 संख्यावाचक-शब्दा: (गिनती): 1 तः 10 पर्यन्तम् ।  1-4 त्रिषु लिंगेषु।        ...

7 PT1 Syllabus Sanskrit नियतकालिक परीक्षा-1 (Periodic Test-1) विषय/ Subject- संस्कृतम् पाठ्यक्रम तथा प्रतिदर्श प्रश्नपत्र Syllabus and Blueprint कक्षा- 7

 7 PT1 Syllabus Sanskrit  नियतकालिक परीक्षा-1 (Periodic Test-1) विषय/  Subject- संस्कृतम्  पाठ्यक्रम तथा प्रतिदर्श प्रश्नपत्र Syllabus and Blueprint  कक्षा- 7 समय: 1.30 घंटे                               कुल अङ्का: 40  {*पाठाः 1-2 पर्यन्तम् (शब्दार्थाः अभ्यास: च)।*}  1. अपठित अवबोधन                     (05 अङ्का:)                                                रचनात्मक-कार्यम् 05   2.  चित्रं दृष्ट्वा ५ वाक्यानि लिखत/ अनुवाद कार्यम्                 (05 अङ्का:) अथवा कथा पूर्ति/ रिक्तस्थान-पूर्ति:                             व्याकरणम् 12  3 संख्यावाचक-शब्दा: (गिनती):...

8 PT1 Syllabus नियतकालिक परीक्षा-1 (Periodic Test-1) विषय/ Subject- संस्कृतम् पाठ्यक्रम तथा प्रतिदर्श प्रश्नपत्र Syllabus and Blueprint कक्षा- 8

   8 PT1 Syllabus  नियतकालिक परीक्षा-1 (Periodic Test-1) विषय/  Subject- संस्कृतम्  पाठ्यक्रम तथा प्रतिदर्श प्रश्नपत्र Syllabus and Blueprint  कक्षा- 8  समय: 1.30 घंटे                               कुल अङ्का: 40  {*पाठाः 1-2 पर्यन्तम् (शब्दार्थाः अभ्यास: च)।*}  1. अपठित अवबोधन                     (05 अङ्का:)                                               रचनात्मक-कार्यम् 05   2.  चित्रं दृष्ट्वा ५ वाक्यानि लिखत।                  (05 अङ्का:) अथवा कथा पूर्ति/ रिक्तस्थान-पूर्ति:                             व्याकरणम् 12  3 संख्यावाचक-शब्दा: (गिनती): 1 तः 20 पर्यन्...

विद्यालय पत्रिका - संस्कृत विभाग Vidyalaya /School magzine - Sanskrit Section

    विद्यालय पत्रिका - संस्कृत विभाग  2026  Vidyalaya /School magzine - Sanskrit Section  महापुरुषः — श्रीभगतसिंहः 1.श्रीभगतसिंहः भारतस्य महान् देशभक्तः आसीत्। 2.सः पञ्जाबे जन्म अलभत। 3.तस्य पिता किशनसिंहः आसीत्। 4.भगतसिंहः बाल्यकालात् एव देशं प्रेम करोति स्म। 5.सः भारतस्य स्वतन्त्रतायै कार्यम् अकरोत्। 6.सः अंग्रेजानां विरोधम् अकरोत्। 7.सः साहसी युवकः आसीत्। 8.सः स्वदेशस्य कृते जीवनम् अर्पितवान्। 9.तस्य मित्राणि अपि देशभक्ताः आसन्। 10.सः युवकेभ्यः प्रेरणां ददाति। 11.भारतीयाः तम् आदरेण स्मरन्ति। 12.वयं भगतसिंहतः देशप्रेम शिक्षामः। 13.सः भारतस्य गौरवः आसीत्। - Aditya Agnihotri कक्षा -8  ----------